Alabama Shakes keren terug met derde album I Must Be Dreaming na elf jaar stilte

Wie had gedacht dat Alabama Shakes voorgoed verleden tijd was, komt bedrogen uit. Elf jaar na het succesvolle Sound & Color (2015) is er plotseling een derde album van de Amerikaanse band rond zangeres en gitariste Brittany Howard. I Must Be Dreaming heet het, en het is een plaat die niemand nog verwachtte.

De weg erheen was allesbehalve vanzelfsprekend. In 2017 besloot de band te stoppen, uitgeput door het constante toeren en de emotionele tol die dat eiste van zowel hun privéleven als hun creatieve vrijheid. De jaren daarna verliepen turbulent: Howards huwelijk met Jesse Lafser, gesloten in 2019, hield amper een jaar stand, en drummer Steve Johnson werd in 2020 gearresteerd voor huiselijk geweld. Hij kreeg een voorwaardelijke straf en verdween daarmee ook uit de muziek. De uitbundige blijmoedigheid van het soulvolle debuut Boys & Girls (2012) leek verder weg dan ooit.

De ommekeer kwam in december 2024, tijdens een intiem benefietconcert in Tuscaloosa, Alabama, dat Howard gaf voor vriend en bierbrouwer Bo Hicks. Gitarist Heath Fogg en bassist Zac Cockrell stapten onaangekondigd het podium op, en het drietal beleefde opnieuw de euforie van hun beginjaren. Dat optreden vond snel zijn weg in de muziekwereld en luidde de terugkeer van de band in. Niet lang daarna trokken Howard, Fogg en Cockrell de studio in, in Nashville, bij Sound Emporium Studios en Blackbird Studio, samen met de Canadese producer Shawn Everett, die als assistent van Blake Mills ook al betrokken was bij Sound & Color.

Musikaal is I Must Be Dreaming een gedurfde en gelaagde luisterervaring. De basis is de zompige, typisch zuidelijke soul en rock waarmee Alabama Shakes naam maakte, maar daaromheen is vrijwel alles mogelijk. De plaat beweegt moeiteloos tussen etherische psychedelica, jarenzeventigfunk met een knipoog naar Curtis Mayfield, en momenten die zelfs aan triphop grenzen, deels elektronisch van aard. Opener Tea Time klinkt als een verwarde gebedsoproep met afrobeatgitaren. Another Life schiet los met een haast Hendrixiaanse gitaarsolo die niet zou misstaan bij Sault of Curtis Harding. Het sterk psychedelische Time is een spacerocker met fenomenaal drumwerk van nieuwkomer Noah Bond en de geest van David Gilmour die er naargeestig doorheen waart.

Er wordt gulzig geput uit de jaren zestig en zeventig. Friends heeft de bitterzoete smaak van Alex Chilton in zijn hoogtijdagen bij Big Star, terwijl Howard in Easy zingt als een overstuurde Aretha Franklin. Waist Deep laat de melancholische modder van de Muscle Shoals sound bluesy doorsijpelen in een mix van Drive By Truckers en Otis Redding. Het meest indringende nummer is American Dream, dat met een basloopje geënt op Geezer Butler van Black Sabbath en een melodielijn à la Curtis Mayfield uitgroeit tot een politiek pamflet. De songtitel deelt zijn naam bewust met het controversiële boek An American Dream van Norman Mailer uit 1965, destijds geschreven als aanklacht tegen de spirituele verrotting in de Amerikaanse samenleving. Howard declameert ontgoocheld de teloorgang van burgerrechten en blinde consumptiedrang: 'Peace, love, happiness. The impossible dream' en 'Got the big TV to show you what you didn't even know you wanted'.

Naast het maatschappelijke gewicht is er ook ruimte voor hoop en sensueel optimisme. Garden deint jazzy en warm op invloeden van Erykah Badu en Marvin Gaye, gedragen door het pianospel van Llyod Buchanan. De derde single I Feel Hope Coming ademt een intieme vibe à la Nina Simone en stelt gerust met de woorden: 'Whatever's coming, let it come. There's no man that can make me run'. Afsluiter Tied To You is een wazige, introspectieve mix van Childish Gambino en late Radiohead.

I Must Be Dreaming is geen makkelijke plaat, maar een groeiplaat die concentratie en inlevingsvermogen vraagt. Alabama Shakes slaagt erin de experimentele impulsen van Howards solowerk, Jaime (2019) en What Now (2024), te verzoenen met het oorspronkelijkere bandgeluid. De band toert inmiddels ook weer, met optredens gepland tot eind september. Voor Nederlandse muziekliefhebbers die Alabama Shakes ooit de hart hebben gesloten, is dit een terugkeer die de moeite meer dan waard is.