Alex Van Halen geridderd in Nederland, zijn geboorteland

Alex Van Halen, drummer en medeoprichter van de legendarische rockband Van Halen, heeft een bijzondere eer ontvangen van zijn geboorteland. Op dinsdag 1 september werd hij benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, de hoogste civiele koninklijke onderscheiding die Nederland aan zijn burgers kan verlenen. De onderscheiding wordt uitgereikt aan mensen die een buitengewone bijdrage hebben geleverd aan de samenleving, op het gebied van wetenschap, sport of kunst.

De ceremonie vond plaats in Nijmegen, de Gelderse stad waar Alex en zijn inmiddels overleden broer Eddie Van Halen een groot deel van hun jeugd doorbrachten, voordat de familie in 1962 de overstap maakte naar de Verenigde Staten en zich uiteindelijk vestigde in Pasadena, Californië. De uitreiking vond plaats in het Berchmanianum, het academiegebouw van de Radboud Universiteit, waar burgemeester Hubert Bruls de 73 jarige muzikant de koninklijke onderscheiding overhandigde. Bruls sprak bij die gelegenheid over de rol van Van Halen bij het schrijven van een "remarkable chapter in the history of rock music."

Na de ceremonie schreef Alex zijn naam in het Stadsboek van Nijmegen, een register dat is voorbehouden aan bijzondere bezoekers. In datzelfde boek staan onder meer de handtekeningen van Bruce Springsteen en koning Willem Alexander. In een verklaring liet de gemeente Nijmegen weten dat Alex nog altijd een band voelt met de stad, en dat Nijmegen op zijn beurt de band eert. De stad voegde daaraan toe: "The musical legacy of Alex van Halen and the band Van Halen is immense. As a drummer, he developed a recognizable sound and a style of his own, inspiring musicians for generations."

Alex Van Halen zelf reageerde bescheiden op de onderscheiding. Aan de zijlijn van de bijeenkomst zei hij: "My cousin organized most of this. I'm very grateful. I think institutions like this are important in people's lives because it adds a dignity and a gravity to what we do. Whether it's actually deserved or not, that's another question. But we can live up to it. That's the whole thing, is you got to have something to live up to."

De riddertitel is een waardige toevoeging aan een al indrukwekkende erelijst. Van Halen werd in 2007 opgenomen in de Rock and Roll Hall of Fame, won een Grammy Award voor de beste hardrocprestatie voor het album For Unlawful Carnal Knowledge uit 1991, en sleepte vier MTV Video Music Awards in de wacht. In de Verenigde Staten boekte de band vijf albums op nummer één in de Billboard 200 en meer dan twintig noteringen in de Billboard Hot 100, waaronder de iconische single Jump uit 1984, die vijf weken bovenaan stond.

Voor muziekliefhebbers in Nederland heeft dit nieuws een extra dimensie: het laat zien dat Nederland zijn eigen muzikale erfgoed serieus neemt, ook wanneer dat erfgoed zich grotendeels buiten de landsgrenzen heeft ontplooid. In zijn memoires Brothers, verschenen in 2024 bij HarperCollins, blikt Alex terug op zijn jeugd in Europa, de verhuizing naar Amerika en de onstuimige opkomst van de band. Hij beschrijft daarin ook de bijzondere band met zijn broer Eddie, de gitarist die in oktober 2020 op 65 jarige leeftijd overleed na een langdurig gevecht tegen kanker. Alex werkt momenteel samen met gitarist Steve Lukather aan de afronding van de laatste Van Halen opnames die Eddie vóór zijn overlijden maakte, al is er nog geen tijdlijn bekendgemaakt voor dat project.