Theater De Lampegiet

Theater De Lampegiet opende op 26 februari 1988 aan de Kerkewijk 10 in Veenendaal, een middelgrote stad in de Nederlandse provincie Utrecht. Het gebouw werd ontworpen door architect Jan Sierts van Architectenbureau Wouda en was bedoeld als culturele ontmoetingsplaats, niet alleen als theater. De zaal biedt ruimte aan 558 bezoekers, of 513 wanneer er een orkestbak wordt geplaatst. Verder beschikt het gebouw over een foyer en een eigen restaurant. In de beginjaren deed het theater ook dienst als bioscoop en werden er filmmiddagen georganiseerd door het plaatselijke Christelijk Lyceum. In 2008 bood het tijdelijk onderdak aan Filmhuis Veenendaal, terwijl die organisatie zich verder ontwikkelde. De naam De Lampegiet is afgeleid van de Lampegietersavond, een traditioneel septemberfestival waarbij kinderen met lantaarns door Veenendaal trekken.

Het theater vervult al lange tijd een centrale rol voor de regio en biedt in zijn enige zaal een breed scala aan voorstellingen. In de loop der jaren werd het gebouw uit 1988 echter als verouderd beschouwd en moeilijk aan te passen aan hedendaagse technische en duurzaamheidseisen. De gemeente Veenendaal heeft inmiddels ingestemd met volledige nieuwbouw op dezelfde locatie. Het nieuwe gebouw, ontworpen door MVRDV in samenwerking met Buro Happold, krijgt drie zalen van ongeveer 700, 200 en 100 stoelen, aangevuld met een foyer, een café en technische ruimtes. De bouw staat gepland voor 2027, met een beoogde oplevering in 2029. Het nieuwe ontwerp verwijst naar zowel de Lampegietersavond als de industriële textielgeschiedenis van Veenendaal, via een poreuze keramische gevel die het omliggende theaterplein 's avonds in een warme gloed zet.