Oude Luxor Theater

Het Oude Luxor Theater aan de Kruiskade in Rotterdam opende op 22 december 1917, gebouwd door twee ondernemers als bioscoop die meteen de grootste van Nederland was. Het originele interieur stelde een norm voor luxe: dik tapijt, zware fauteuils en messing asbakken ingebouwd in de rugleuningen van de stoelen. Met 1.180 zitplaatsen was het ook verreweg de grootste bioscoop die Rotterdam ooit had gezien, al was het op dat moment pas de zeventiende in de stad. Een van de opmerkelijkste feiten over het gebouw is dat het het verwoestende Duitse bombardement van mei 1940 overleefde, waarbij een groot deel van het centrum van Rotterdam met de grond gelijk werd gemaakt. Daardoor behoort het tot de weinige vooroorlogse gebouwen die nog overeind staan in het stadscentrum.

Na de oorlog werd het theater verhuurd aan de Rotterdamse Kunststichting, die het gebruikte om te voorzien in de enorme naoorlogse honger naar live entertainment. Theatervoorstellingen werden afgewisseld met filmvertoningen om het verlies van de Rotterdamsche Schouwburg op te vangen, en revueshows met het komische duo Snip en Snap trokken volle zalen. Begin jaren zeventig was het gebouw flink in verval geraakt, en in 1972 voerde architect Wirtz een ingrijpende verbouwing uit waarbij er nauwelijks iets van het interieur bewaard bleef. Het balkon werd verwijderd, de zaal werd omgebouwd tot 909 zitplaatsen en er werd een opvallende ronde lichtring geïntroduceerd, een kenmerk dat het interieur tot op de dag van vandaag bepaalt.

Het Oude Luxor opereert nu samen met zijn nieuwere tegenhanger, het Nieuwe Luxor Theater op de Wilhelminapier, als onderdeel van dezelfde theaterorganisatie. De programmering omvat musicals, cabaret, theaterconcer­ten, dans en variété, voortbouwend op meer dan een eeuw ononderbroken gebruik als een van de centrale uitgaanslocaties van Rotterdam.